Sefalometrik röntgen, başın yandan çekilen ve yüz kemikleri ile dişlerin birbirine göre konumunu gösteren özel bir röntgen filmidir. Ortodonti tedavisi planlanırken çene yapısını, diş eğimlerini ve yumuşak doku profilini ölçmek için istenir; çekim birkaç dakika sürer ve hastadan yalnızca hareketsiz durması beklenir.
Sefalometrik röntgen neden çekilir?
Hekim bu filmle üst ve alt çenenin birbirine uyumunu, dişlerin kemik içindeki eğimini ve profilin yapısını ölçebilir. Örneğin alt çenenin geride mi, üst çenenin önde mi olduğu, ön dişlerin ne kadar yatık olduğu bu ölçümlerle belirlenir. Bu bilgi, tedavinin yalnızca dişleri hizalayarak mı yoksa çene ilişkisine müdahale ederek mi yapılması gerektiğini gösterir. Bu nedenle özellikle diş teli, şeffaf plak ya da çene gelişimini yönlendiren tedavilerin başında istenir.
Lateral sefalometrik film nasıl çekilir?
Çekimde hasta ayakta ya da oturarak başını sabit bir cihaza yerleştirir ve profili röntgen kaynağına dönük durur. Cihazın iki yanındaki kulak çubukları başı sabit tutar; hasta dişlerini normal kapanışta birleştirir, dudaklarını gevşek bırakır ve görüntü alınana kadar kıpırdamaz. Işınlama birkaç saniye sürer ve film hemen dijital olarak ekranda görülür. Lateral film, yani yandan çekilen görüntü, sefalometrik analizin temel parçasıdır.
Çekim sırasında hasta ne yapmalıdır?
- Boynu ve omuzları gevşetin, çenenizi yukarı ya da aşağı kaldırmayın.
- Dişlerinizi hekimin ya da teknisyenin söylediği şekilde birleştirin.
- Kulak çubukları yerleşirken kıpırdamayın; görüntü alınırken nefesinizi rahat verin.
- Küpe, kolye, saç tokası ve gözlüğü çıkarın; bunlar görüntüde gölge yapar.
Özel hazırlık gerekir mi, tel ve implant sorun olur mu?
Özel bir hazırlık gerekmez; aç ya da tok olmanız fark etmez. Ağızdaki diş teli, implant, kron ve dolgular çekime engel değildir; hatta tedavi sürerken diş hareketini izlemek için kontrol filmi de çekilebilir. Hamilelik ihtimaliniz varsa çekimden önce mutlaka söyleyin; hekim ışınlamanın gerekliliğini yeniden değerlendirir. Çocuklarda çekim aynı şekilde yapılır, ancak baş sabit kalsın diye ebeveynin yardımı faydalı olur.
Sonuçlar ortodonti tedavi planında nasıl kullanılır?
Film üzerinde belirli noktalar işaretlenir, aralarındaki açı ve uzunluklar ölçülür. Ortodontist bu ölçüleri standart değerlerle ve sizin yüz yapınızla karşılaştırır. Sonuç, diş çekimi gerekip gerekmediğine, çenenin yönlendirilip yönlendirilmeyeceğine ve tedavide hangi mekaniğin seçileceğine yön verir. Tedavi sürerken yenilenen film, planın doğru ilerleyip ilerlemediğini de gösterir. Planlama sürecini ortodonti tedavisi sayfamızda bulabilirsiniz.
Panoramik röntgen ve tomografiden farkı
Panoramik röntgen tüm dişleri ve çene kemiklerini tek bir geniş görüntüde gösterir; sefalometrik film ise yandan bakar ve profili ölçmeye yarar. Panoramik röntgen dişlerin sayısını, gömülü dişleri ve kemik yapısını değerlendirmek için kullanılır. Dental tomografi (CBCT) ise üç boyutlu görüntü verir ve ayrıntılı kemik ya da diş konumu gerektiğinde tercih edilir. Üçü birbirinin yerine geçmez, birbirini tamamlar.
Nerede çekilir ve randevu nasıl alınır?
Sefalometrik film ortodonti kliniklerinde ve radyoloji merkezlerinde çekilir. Panorama Ankara’da dijital panoramik röntgen ve 3 boyutlu dental tomografi gibi görüntüleme olanakları polikliniğin içinde yer alır; ortodonti muayenesinde hangi filmin gerektiğine hekim karar verir. Muayene için Çankaya’daki polikliniğimize diş röntgeni sayfasındaki bilgilerden yola çıkarak başvurabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Sefalometrik röntgen nedir?
Başın yandan çekilen, çene ve diş ilişkisini ölçmeye yarayan özel bir röntgen filmidir.
Sefalometrik çekim için hazırlık gerekir mi?
Hayır, özel bir hazırlık yok; yalnızca metal takıları çıkarmanız ve çekim sırasında hareketsiz durmanız yeterli.
Sefalometrik röntgen ile panoramik röntgen arasındaki fark nedir?
Panoramik röntgen tüm dişleri tek karede gösterir, sefalometrik film ise profil ve çene ilişkisini ölçmek için yandan çekilir.
