Karanlık saha mikroskopisi, hastanın parmağından alınan bir damla canlı kanın, hiçbir kimyasal boyama yapılmadan, özel bir ışık kırma sistemiyle anında yüksek büyütmeli mikroskop altında incelenmesi yöntemidir. Bu analizde kan hücrelerinin (eritrositler, lökositler) canlı hareketleri, şekilleri ve plazma içindeki mikroskobik yapılar izlenir. Eğer hastanın ağzında çok yoğun, sinsi kronik diş eti enfeksiyonları veya gizli kök kistleri varsa, karanlık sahada eritrositlerin birbirine yapışarak para dizisi gibi dizildiği (Rouleau oluşumu) görülür, bu da doku oksijenasyonunun düştüğünü ve kronik inflamasyonu gösterir. Ayrıca lökositlerin (bağışıklık hücrelerinin) hareketsiz ve cansız duruşu da bağışıklığın çöktüğünü kanıtlar. Ağız içi odaklar temizlendikten sonra yapılan kontrollerde kan hücrelerinin tekrar özgürleştiği ve canlandığı canlı olarak izlenir.
